Inspiratie voor toekomstgerichte clubs
30 artikelen met voorbeelden uit de praktijk

1. De toekomstbestendige sportvereniging

Het voortbestaan van veel sportverenigingen staat onder druk. Om te kunnen overleven moeten sportverenigingen toekomstbestendiger worden. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, want waar begin je en wat moet je doen? In dit artikel passeren belangrijke ontwikkelingen de revue en vind je een aantal concrete inzichten en handvatten om jouw sportvereniging toekomstbestendiger te maken. Lees het artikel.

2. Scoren als sportbestuur - tips en trucs

Besturen in de amateursport is een flinke uitdaging. Er komt van alles op je af, het vrijwilligerswerk staat onder druk en vacatures voor bestuursfuncties staan lang open. Het maatschappelijk belang van sportverenigingen wordt echter steeds groter. Daarmee groeit ook het belang van goede bestuurders in de sport. Wanneer ben je een goed sportbestuur? Dit artikel geeft concrete tips. Lees het artikel.

3. Hoe blijf je als sportvereniging relevant?

Als sportverenigingen relevant willen blijven, dan moeten ze zich meer richten op het versterken van het clubgevoel. Onderzoeker Resi Hoeijmakers (Mulier Instituut) beschrijft het zo: ‘meer aandacht besteden aan de sociale inbedding en ontwikkeling van collectieve gevoelens van leden binnen de vereniging.’ Daarvoor introduceert Hoeijmakers de Management of Meaning (MoM)-benadering. Lees het artikel.

4. De maatschappelijke impact van sportverenigingen 

De maatschappelijke impact van de 22.000 sportverenigingen in Nederland is enorm. Dat blijkt ook uit het onderzoek van RVVB onder 100 sportverenigingen in Nederland. De 100 onderzochte sportverenigingen realiseerden in 2024 gezamenlijk een maatschappelijke waarde van €54,6 miljoen. Gemiddeld komt dat neer op €546.000 per vereniging. In het kort de belangrijkste resultaten. Lees het artikel.

5. Investeren in sport en bewegen goed voor de maatschappij

Wist je dat? Iedere 1 euro investering in sport en bewegen levert de maatschappij 2,7 euro op. Meer sport en bewegen leidt tot minder zorgkosten, minder ziekteverzuim, minder schooluitval, minder criminaliteit en meer levensjaren met meer plezier. De conclusie van de onderzoekers is helder: investeren in sportverenigingen loont. Lees het artikel.

6. Van binding en betekenis naar De Toekomstbestendige Club

Een toekomstbestendige sportvereniging draait niet alleen om efficiëntie, maar vooral om binding en betekenis. Anders gezegd: clubgevoel. Dat concludeert universitair docent en onderzoeker Resi Hoeijmakers in haar promotieonderzoek 'Thrive and Endure' naar de toekomstbestendigheid van Nederlandse sportverenigingen. De inzichten uit het promotieonderzoek van Resie Hoeijmakers sluiten opvallend goed aan bij het model van De Toekomstbestendige Club. Lees het artikel.

7. Clubbestuurders besturen hun club met plezier

Bijna 9 van de 10 clubbestuurders doen hun bestuurswerk met (veel) plezier. De meesten sportbestuurders verwachten dit voorlopig te blijven doen. Wat opvalt: 8 van de 10 clubbestuurders voelen zich (zeer) bekwaam. Clubbestuurders waarderen vooral de vrijheid in taken en zijn het minst tevreden over de waardering die ze krijgen. Dat blijkt uit onderzoek van NOC*NSF onder 373 clubbestuurders. Lees het artikel.

8. De toekomst van je club in 6 stappen

Het is een vraag die je de laatste jaren vaker hoort: hoe kom je als sportvereniging tot een goed toekomstplan? Een meerjarenbeleidsplan dat breed in de vereniging wordt gedragen? In dit artikel lees je hoe je in zes stappen een gedegen toekomstplan maakt voor je sportvereniging. Daarbij kijken we naar de ervaringen die voetbalvereniging VDZ de afgelopen twintig jaar heeft opgedaan met deze aanpak. Lees het artikel.

9. Elf succesfactoren nader bekeken

Wat zijn nu de succesfactoren voor een goed lopende, bloeiende sportvereniging? De vraag stellen is gemakkelijker dan hem beantwoorden.  Het zijn er grofweg elf. Zorg in ieder geval voor een duidelijke richting met goed verhaal, een sterk bestuur dat onderneemt, leidt en managet; een goed georganiseerde vereniging met veel verenigingskracht en met veel trouwe leden en vrijwilligers. Lees het artikel.

10. Zo versterk je clubgevoel en clubbinding

Leden nemen vrijwillig deel en ontwikkelen een sterke emotionele band met de club. Die verbondenheid is essentieel voor continuïteit en ontwikkeling van de vereniging. Clubgevoel en clubbinding zijn dan ook cruciale factoren voor een succesvolle sportvereniging. Met het juiste clubgevoel en voldoende clubbinding krijg en behoud je leden, vrijwilligers en sponsors. Hoe versterk je dit? Lees het artikel.

11. De relatielevenscyclus in de sport

In het bedrijfsleven praten ze al decennialang over de 'relatielevenscyclus'. Een hulpmiddel om de relatie met je klanten vorm te geven. Met als doel meer succes met het werven, behouden, binden en boeien van klanten. Past zo'n aanpak ook in sportverenigingsland? Voor het werven, behouden, binden en boeien van leden? Ja, zeker en het gebeurt in de praktijk ook al. Lees het artikel.

12. Interne communicatie als succesfactor

Je hoort het vaak. Ook bij voetbalverenigingen zoals VDZ: de communicatie is niet goed, of varianten daarop. Algemeenheden waar je als sporter en vrijwilliger niet veel mee opschiet. Dat is jammer want  goede communicatie zorgt voor een goed georganiseerde sportvereniging en dat maakt het voor iedereen leuker, voor leden én vrijwilligers. Interne communicatie als succesfactor. Lees het artikel.

13. Van vrijwilligerstekort naar toekomstgericht vrijwilligersbeleid

Het is vrijdagavond. De kantinedienst voor zaterdag staat nog steeds open. Moeten we de kantine sluiten of niet? De wedstrijdsecretaris belt rond, een jeugdtoernooi dreigt zonder scheidsrechters te beginnen. De voorzitter vraagt zich af wie de nieuwe penningmeester wil worden? Herkenbaar? Lees hoe toekomstgericht vrijwilligersbeleid het verschil maakt. Lees het artikel.

14. Zo krijg je meer vrijwilligers voor je club

De Stentor schreef vorig jaar over de vrijwilligersuitdaging voor sportverenigingen. Een flinke klus ondanks dat Nederland op vrijwilligersgebied tot de wereldtop behoort; 49% van de Nederlanders doet volgens het CBS vrijwilligerswerk. Nog niet genoeg, want iedereen vist in dezelfde vrijwilligersvijver: sport, buurt, zorg, welzijn, onderwijs, cultuur, enz. Tips voor het werven en behouden van vrijwilligers. Lees het artikel.

15. Meer betrokken leden en vrijwilligers

Het is dé uitdaging voor de sportvereniging anno nu: hoe krijgen we meer betrokken leden én meer vrijwilligers? Leden die zich vrijwillig en met veel enthousiasme inzetten voor de vereniging? En vrijwilligers die zich met plezier inzetten en gewaardeerd voelen door diezelfde vereniging? De Verschilmaker heeft hiervoor een succesvolle route ontwikkeld: de Verschilmaker Route. Lees het artikel.

16. Afkopen van vrijwilligerswerk, slim of niet?

In het kader van het SPRINTS-project analyseerde sportprofessor Willem de Boer de bereidheid van leden van Nederlandse sportverenigingen om contributie (geld) uit te ruilen tegen vrijwilligerswerk (tijd) en omgekeerd. Wat blijkt? De meeste verenigingsleden waren tevreden met de status quo: ze willen geen uitruil. En, voor veel leden is vrijwilligerswerk geen 'kostenpost', maar sociaal kapitaal. Lees het artikel.

17. De vrijwilligersparadox bij sportverenigingen

Naast een beleidsparadox zien we bij sportverenigingen ook een vrijwilligersparadox. We schreeuwen om vrijwilligers, maar als ze er zijn doen we maar weinig om ze te behouden. Een serieuze aanpak voor het gericht werven, begeleiden, waarderen én behouden van vrijwilligers ontbreekt maar al te vaak. Lees het artikel.

18. Doorbreek het vrijwilligerstaboe

Veel organisaties hebben moeite om vrijwilligers te krijgen. Het behouden van vrijwilligers wordt dan ook steeds belangrijker. Ook in 2026! Wat blijkt uit onderzoek én praktijk? Het niet aanpakken van slecht functioneren draagt sterk bij aan het stoppen van vrijwilligers. Want goede samenwerking en goede onderlinge verhoudingen zijn cruciaal voor motivatie en behoud. Lees het artikel.

19. De verplichte vrijwilligersregeling van VDZ

Voetbalvereniging VDZ voerde in het seizoen 2005/2006 de ‘verplichte vrijwilligersregeling’ in. Verplicht wil zeggen dat alle leden – of ouders van jeugdleden t/m 14 jaar – verplicht zijn om vrijwilligerswerk te doen voor de club. Je kunt alleen lid worden van VDZ als je meedoet aan deze regeling. Een terugblik over het hoe en waarom van de verplichte vrijwilligersregeling bij VDZ. Lees het artikel.

20. De verenigingsmanager is in opkomst

Om de toekomstbestendigheid van de vereniging te versterken kiezen steeds meer clubs voor een verenigingsmanager. Een professionele of structurele ondersteuner die het bestuur van een sportvereniging ontlast, processen begeleidt en de dagelijkse organisatie overneemt. NOC*NSF concludeerde eerder al dat een sportvereniging van meer dan 1000 leden een bedrijfsmatige aanpak vraagt. Lees het artikel.

21. Betaalde krachten in de amateursport

Volgens sportbestuurders is (meer) inzet van betaalde krachten nodig voor behoud van de Nederlandse sportcultuur. Deze oproep komt uit  onderzoek van Mulier Instituut. Hoe ga je om als amateursportvereniging met die roep om meer betaalde krachten? Welke oplossingen zijn er en wat zijn de voor- en nadelen van (meer) betaalde krachten binnen een vrijwilligersvereniging? Lees het artikel.

22. Hybride sportvereniging: wie doet wat en krijgt wat betaald?

De term zingt al wat langer rond: 'hybride sportvereniging'. Dat is een vereniging waarin vrijwilligers het verenigingswerk doen, maar waar nodig gericht worden ondersteund door professionals. Hoe organiseer je nu zo'n mix van vrijwilligers en professionals en de salarissen en vergoedingen die daarbij een rol spelen? Dit artikel schetst een denklijn om dit op een goede manier te realiseren. Lees het artikel.

23. VDZ professionaliseert met betaalde krachten

De website van Sportakkoord bevat een groot aantal praktijkvoorbeelden van sportverenigingen. VWS, NOC*NSF, gemeenten en sportondernemers willen hiermee amateursportverenigingen stimuleren en versterken. Op Sportakkoord staat nu een interview met VDZ-voorzitter Bart Drewes en Sjors van Leeuwen. Over de visie en aanpak van VDZ voor een ‘hybride sportvereniging’. Lees het artikel.

24. Van Open Club naar Community Club

Al jaren zingt de term ‘open club’ rond in sportverenigingsland. Geïntroduceerd door NOC*NSF en opgepikt door sportbonden en gemeenten. Een open sportvereniging kent vier belangrijke pijlers: open cultuur, vraaggerichtheid, ondernemerszin en samenwerking. Hoe zit dat bij voetbalvereniging VDZ uit Arnhem? Lees het artikel.

25. Sportsponsoring biedt kansen voor bedrijven

Over sponsoring van sport wordt veel gezegd en geschreven. Vaak gaat het om de vraag: wat levert sponsoring van een sportbond of sportvereniging op? Het antwoord is: veel. Als je het goed aanpakt. De afgelopen jaren is daar regelmatig onderzoek naar gedaan. Of zoals een oud vrouwtje ooit zei: ‘ik kijk nooit reclame, ik koop alleen bekende merken’. Een tipje van de sluier. Lees het artikel.

26. De sportvereniging als maatschappelijk platform

De laatste jaren zijn veel bedrijven ontstaan die als ‘platform’ fungeren. Denk aan Airbnb, WeHelpen, Uber, Facebook en Bol.com. Zo’n platformbenadering biedt ook kansen voor sportverenigingen; om zich te ontwikkelen van ‘reclamemedium’ tot ‘maatschappelijk platform’. Het volgende niveau. Sportsponsering 4.0: de sportvereniging als maatschappelijk platform. Lees het artikel.

27. Groeikansen voor sportverenigingen

Sportverenigingen zijn druk bezig met de problemen van alle dag. Tekort aan vrijwilligers, grote regeldruk, minder inkomsten en stijgende financiële lasten. Vaak gevolgd door de vraag: hoe krijgen we meer vrijwilligers, of inkomsten of hoe verlagen we de kosten? Voor de oplossing kijken veel sportverenigingen vooral naar binnen en maar weinig naar buiten. Lees het artikel.

28. De wendbare sportvereniging

De laatste jaren zijn veel bedrijven ontstaan die als ‘platform’ fungeren. Denk aan Airbnb, WeHelpen, Uber, Facebook en Bol.com. Zo’n platformbenadering biedt ook kansen voor sportverenigingen; om zich te ontwikkelen van ‘reclamemedium’ tot ‘maatschappelijk platform’. Het volgende niveau. Sportsponsering 4.0: de sportvereniging als maatschappelijk platform. Lees het artikel.

29. Groeifasenmodel voor sportverenigingen

‘Net als bedrijven groeien ook sportverenigingen in fasen. Vanaf het allereerste begin maakt iedere  organisatie, van klein tot groot, allerlei ontwikkelingen door. Naarmate je langer bestaat neemt de complexiteit en impact van deze veranderingen toe. Welke groeifasen zien we in verenigingsland en kunnen we dat samenvatten in een groeifasen-model? Lees het artikel.

30. Ben je een topbestuurder of een fopbestuurder

Daar waar veel grote bedrijven de mond vol hebben van maatschappelijk verantwoord ondernemen en al die mooie beloften niet of nauwelijks waarmaken, zijn de vele duizenden amateursportverenigingen dagelijks maatschappelijk gedreven bezig. Tien verschillen die maken dat je een topbestuurder bent, of misschien wel een fopbestuurder? Lees het artikel.

31. De beleidsparadox bij sportverenigingen

Wat is onze visie? Ons beleid? We horen het vaak. In de politiek, op het werk of bij de sportvereniging. Mensen hebben blijkbaar behoefte aan een visie (waar gaan we heen?) met duidelijk beleid (hoe komen we daar?). Het vreemde is echter dat áls er beleid is, de meeste mensen dit links laten liggen. Zie daar de beleidsparadox: we vragen om beleid, maar we houden we ons er niet aan. Hoe kan dat? Lees het artikel.

32. Wie doet mee op de ALV?

Bij veel sportverenigingen is de opkomst bij de Algemene Ledenvergadering (ALV) relatief laag. Ondanks alle acties om die opkomst te verhogen. Vaak wordt dat gezien als een gebrek aan betrokkenheid van de leden bij de vereniging, maar is dat wel zo? En is het erg, want zo zei een clubsecretaris ooit: 'Wij maken ons pas zorgen als het 'druk' zou zijn op de ALV, want dan is vaak iets aan de hand.' Lees het artikel.

33. Sporten met plezier draait om 11 Fun-Factors

Sportverenigingen bieden 'sportplezier'. Maar wat is 'plezier' en hoe kun je dat plezier vergroten? Dat onderzocht de George Washington University in 2015. De resultaten legden ze vast in het rapport 'The Fun Integration Theory: Toward Sustaining Children and Adolescents Sport Participation'. Het geeft antwoord op de vraag: 'wat maakt sport leuk voor kinderen en jongeren?' Lees het artikel.

34. De reis van VDZ door de tijd

Voetbalvereniging VDZ bestaat dit jaar 100 jaar. Een bijzondere reis door de tijd vanaf 1926. Met inmiddels ruim 1600 leden, 95 teams, 900 jeugdleden en 200 vrouwen/meiden die wekelijks met veel plezier op Sportpark Cranevelt voetballen. Dat was in 1990 anders. VDZ telde 395 leden waarvan zo'n 60 jeugdleden. Dit artikel schetst de VDZ-reis van 1990 t/m 2026 in drie grote stappen. Lees het artikel.

35. De vijf valkuilen van een niet-toekomstbestendige club

De term zingt al wat langer rond: 'hybride sportvereniging'. Dat is een vereniging waarin vrijwilligers het verenigingswerk doen, maar met gerichte ondersteuning van enkele professionals. Hoe organiseer je nu zo'n mix van vrijwilligers en professionals en de salarissen en vergoedingen die daarbij een rol spelen? Onderstaand schema toont een voorbeeld van een 'functiehuis' met professionals en vrijwilligers. Meer daarover staat in het artikel 'Hybride sportvereniging - Wie doet wat en wie krijgt wat betaald?'